أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

124

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

[ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 135 تا 136 ] وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ لَمْ يُصِرُّوا عَلى ما فَعَلُوا وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ( 135 ) أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ ( 136 ) عبد اللّه مسعود گفت كه : سبب نزول اين آيت آن بود كه جماعتى از صحابه گفتند : يا رسول اللّه همانا كه بنى اسرائيل گرامىتر بودند از ما بر خداى ، گفت : چرا ؟ - گفتند : براى آنكه چون گناهى بكردندى بر در سراى ايشان نوشته پيدا شدى كه بر خويشتن عقوبتى بكنيد از گوش و بينى بريدن تا اين كفّارت گناهان بود ايشان آن بكردندى و واثق شدندى بكفّارت گناه ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : شما گرامىتريد بر من كه من شما را اين نفرمودم و بكفّارت گناه شما بتوبه راضى شدم عطا گفت : آيت در تيهان التّمّار آمد زنى صاحب جمال بدكّان او آمد تا خرما خرد گفت : يا هذه در خانه بهتر از اينست اگر خواهى به خانه رويم و از آن خرما بدهم زن با او به خانه رفت چون خرما داده بود او را در برگرفت و بوسه داد زن گفت : اتّق اللّه ، از خداى بترس مرد در حال پشيمان شد و دست ازو بداشت و بنزديك رسول آمد و گفت : يا رسول اللّه خويشتن هلاك كردم و قصّه با رسول بگفت و گفت : آنچه من سزاى آنم با من بكن جبرئيل آمد و اين آيت آورد و گفت : آنكسانى يعنى از مؤمنان كه ايشان فعل زشت و كار ناشايست بكنند چون زنا و مانند اين از گناه و يا ستم كنند بر نفس خويش بدانكه معاصى كنند دون آن و كم از زنا چون بوسه و لمس و معانقه و مانند اين يعنى كباير يا صغاير ، چون اين كرده باشند پشيمان شوند و خداى را ياد كنند و روز عرض اكبر را آن روز كه ايشان را و اعمال ايشان را بر خداى عرضه كنند از خداى بترسند و از گناهان خويش آمرزش خواهند مقاتل حيّان گفت : ذكر خداى كنند بتسبيح و تهليل و استغفار ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : ما اصرّ من استغفر و لو عاد فى اليوم سبعين مرّة ، گفت : اصرار نكرده باشد آنكس كه استغفار كند و اگرچه در روزى هفتاد بار باسر گناه شود . در خبر است كه خنك آن را كه در صحيفهء خود زير هر گناهى نوشته بيند : أستغفر